Bệnh tăng huyết áp có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi. Tuy nhiên, bệnh có xu hướng xuất hiện nhiều ở người cao tuổi với những biến chứng nghiêm trọng. Các nhà nghiên cứu cũng đã nhận định, cao huyết áp chính là sát nhân thầm lặng ở người cao tuổi. Vì vậy, bản thân người bệnh và gia đình cần hiểu rõ biện pháp phòng bệnh và cách hạ huyết áp cho người lớn tuổi để tránh được những ảnh hưởng tiêu cực, đồng thời cải thiện sức khỏe và tăng cường chất lượng cuộc sống.
1. Tăng huyết áp ở người lớn tuổi
Tình trạng tăng huyết áp thường gặp ở những người có độ tuổi trên 60 và đây cũng chính là nguyên nhân chính gây nên các biến cứng như: đột quỵ, bệnh mạch vành, suy tim và bệnh thận.
Người cao tuổi chủ yếu gặp tình trạng tăng huyết áp tâm thu nhưng chỉ số huyết áp tâm trương vẫn bình thường. Khi cơ thể già đi thì các mạch máu có thể trở nên xơ cứng hơn, khi đo huyết áp tâm thu với áp lực trong động mạch và quá trình co bóp cơ tim sẽ có xu hướng tăng lên. Huyết áp tâm thu có thể đạt tới ngưỡng 140mmHg vẫn được xem là giới hạn trên của giá trị bình thường.
Tình trạng tăng huyết áp tâm thu của người cao tuổi có nguy cơ liên quan đến biến cố tim mạch và nguy cơ này thường ít gặp ở những người trẻ tuổi. Vì vậy, qua các kết quả thống kê cho thấy tăng huyết áp tâm thu ở người cao tuổi làm tăng gấp đôi nguy cơ nhồi máu cơ tim và đột quỵ. Vì vậy, hạ huyết áp nhanh cho người lớn tuổi có vai trò khá quan trọng đồng thời hạn chế tối đa các biến chứng tim mạch có thể xảy ra.
2. Cách hạ huyết áp cho người lớn tuổi bằng việc thay đổi lối sống
Cao huyết áp ở người lớn tuổi thường rất khó nhận biết do triệu chứng không rõ ràng khi mới khởi phát và chỉ khi biến chứng xảy ra như đau tim, đột quỵ, suy thận… người bệnh mới cảm thấy có những triệu chứng khó chịu. Nếu được phát hiện sớm và điều trị kịp thời thì vẫn có thể kiểm soát được huyết áp ổn định và phòng ngừa biến chứng. Trong đó thay đổi lối sống chính là cách đầu tiên mà người bệnh cao huyết áp nên làm.
- Duy trì trọng lượng cơ thể phù hợp. Nguyên nhân của cao huyết áp có thể do nhiều yếu tố, trong đó bao gồm cả tình trạng thừa cân, béo phì. Chỉ số BMI thường được sử dụng để đánh giá cân nặng hiện tại của người bệnh xem có phù hợp với tiêu chuẩn hay không. Đồng thời đưa ra cân nặng tối ưu để người bệnh có thể điều chỉnh và duy trì giới hạn đó. Trường hợp người bệnh bị thừa cân béo phì trước tiên bạn nên thay đổi chế độ ăn hàng ngày, giảm khẩu phần ăn, lượng tinh bột và tăng cường chất xơ, để cân nặng được giảm từ từ.
- Luyện tập thể dục hàng ngày. Khi áp dụng các bài luyện tập cho người cao tuổi thì cần lựa chọn những bài tập nhẹ nhàng và phù hợp. Những bài tập này sẽ không giống như khi áp dụng cho những người trẻ tuổi, thường bao gồm: đi bộ, chạy bộ ngắn, tập yoga, dưỡng sinh…. Khi thực hiện tập thể dục thường xuyên có vai trò quan trọng trong việc giúp người cao tuổi tăng cường sức đề kháng và phòng ngừa tình trạng tiến triển tiêu cực của bệnh cao huyết áp ở người già.
- Chế độ ăn hợp lý. Người bệnh nên xây dựng chế độ ăn đa dạng các chất dinh dưỡng từ nhiều loại thực phẩm. Nên ưu tiên những thực phẩm tươi sống, với thực phẩm chế biến sẵn chứa nhiều muối nên loại bỏ ra khỏi chế độ ăn bởi, vì có thể là nguyên nhân tăng huyết áp với người cao tuổi. Chế độ ăn uống hợp lý và đầy đủ chất dinh dưỡng giúp người bệnh duy trì trọng lượng và nâng cao sức khoẻ. Người bệnh có thể tham khảo một số chế độ ăn cho người bệnh cao tuổi như DASH…
- Kiểm soát hàm lượng muối trong chế độ ăn. Nguyên tắc quan trọng của người cao tuổi trong phòng và điều trị bệnh cao huyết áp chính là quan tâm và thực hiện việc kiểm soát hàm lượng muối trong khẩu phần ăn hàng ngày. Ban đầu có thể sẽ khó thực hiện nhưng có thể giảm dần dần lượng muối trong sử dụng chế biến món ăn.
- Bỏ hút thuốc lá. Những người có thói quen hút thuốc có nguy cơ cao mắc tăng huyết áp và các biến chứng liên quan. Khi sử dụng thuốc lá quá nhiều sẽ ảnh hưởng đến cơ quan trong cơ thể và làm tăng nguy cơ biến chứng nguy hiểm.
- Đảm bảo chất lượng giấc ngủ. Người cao tuổi, thường xuyên gặp vấn đề về giấc ngủ, mất ngủ, khó ngủ, tỉnh giấc vào ban đêm, ngủ giật mình… Những tình trạng này thường gây ảnh hưởng tiêu cực tới sức khoẻ của người cao tuổi và đặc biệt khiến cho tình trạng cao huyết áp trở nên trầm trọng hơn. Nhằm đảm bảo giấc ngủ cho người cao tuổi, nên hạn chế sử dụng các loại đồ ăn, đồ uống chứa chất kích thích, cafein, … đồng thời tạo không gian yên tĩnh để giúp người cao tuổi có thể dễ đi vào giấc ngủ. Từ đó, có thể giải quyết được tình trạng rối loạn giấc ngủ.
3. Sử dụng thuốc trong điều trị cao huyết áp cho người cao tuổi
Với những trường hợp người cao tuổi bị tăng huyết áp ở mức độ nặng, không đáp ứng với các phương pháp điều trị bằng cách thay đổi lối sống, chế độ ăn thì khi đó cần sử dụng tới sự hỗ trợ của thuốc giảm huyết áp.
Thuốc lợi tiểu có tác dụng tăng quá trình đào thảo chất lỏng ra khỏi cơ thể như vậy một số chất điện giải cũng được loại bỏ ra ngoài giúp cho tình trạng cao huyết áp được cải thiện. Khi điều trị cao huyết áp cho người cao tuổi không chỉ sử dụng thuốc lợi tiểu đơn lẻ mà cần kết hợp với cả thuốc điều trị huyết áp cho người cao tuổi.
Thuốc ức chế men chuyển ACE giúp cung cấp enzyme chuyển đổi angiotensin có tác dụng giúp ngăn chặn hoạt động của hormon làm hẹp mạch máu. Khi người cao tuổi bị cao huyết áp thường gặp các vấn đề về mạch máu, xơ vữa, cứng mạch máu khiến cho máu khó lưu thông. Thuốc ức chế men chuyển sẽ giúp đảm bảo tình trạng này đồng thời làm cho mạch máu được lưu thông dễ dàng hơn giúp hạ huyết áp.
Thuốc chẹn beta thường có tác động đến tim và giúp cho tim bơm máu qua mao mạch ít, đồng thời làm giảm nhịp tim và hạ huyết áp.
Thuốc giãn mạch sử dụng có tác dụng làm giãn nở mạch máu và phù hợp với người bệnh bị hẹp máu khiến máu không lưu thông được.
Cuối cùng là thuốc Định Áp Vương một sản phẩm từ thảo dược đầu tiên trên thị trường tác động vào đa cơ chế gây tăng huyết áp làm giảm độ nhớt máu, làm giãn và tăng tính đàn hồi mạch máu, điều hòa nhịp tim, dạ mỡ máu, làm trơn láng lòng mạch. Đặc biệt với thành phần chính là cao cần tây chỉ tác động lên tình trạng tăng huyết áp mà không ảnh hưởng trên huyết áp bình thường (normotensive), vì thế không gây tác dụng phụ tụt huyết áp, không gây mệt mỏi, rất phù hợp với bệnh nhân bị tình trạng huyết áp không ổn định.
Điều trị cao huyết áp ở người cao tuổi không chỉ cần thay đổi chế độ ăn, kết hợp với nhiều loại thuốc và còn phải theo dõi huyết áp liên tục. Điều này sẽ giúp người bệnh kiểm soát chỉ số huyết áp tốt hơn và nếu gặp tình huống bất thường có thể can thiệp kịp thời.
Nguồn: Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec
